7. Inrichten (digitale) leeromgeving

1. Structuur, overzicht, vindbaarheid en navigatie

Waarom overzicht en een goede structuur?

Alles begint met een goede structuur. Dit helpt de studenten om hun studie te organiseren en vol te houden. Weten waar je aan toe bent is belangrijk om je competent te voelen.

Structuur helpt de studenten om hun studie te organiseren en vol te houden. Weten waar je aan toe bent is belangrijk om je competent te kunnen voelen. Onduidelijke verwachtingen en onvoorspelbare of inconsistente reacties/informatie doen studenten de grip verliezen en maken de kans groter dat ze zich niet tegen de studie opgewassen voelen.

Een goed doordachte structuur van de digitale leeromgeving helpt studenten om snel de juiste activiteiten en materialen te vinden, het overzicht te behouden (bijv. tussen a-synchroon en synchrone activiteiten) en geen onnodige energie te verspillen.

Ook de koppeling tussen content en leeractiviteiten en leeruitkomsten is voorwaardelijk voor een groter leervermogen en hogere betrokkenheid.

De structuur kan per opleidingsfase verschillen. Een eerste jaars zal waarschijnlijk meer behoefte aan structuur hebben. Ook vraagt het eerste jaar van de opleiding bijv. meer fysiek contact om studenten te begeleiden (en te leren omgaan met de digitale leeromgeving), terwijl oudere jaars wellicht voldoende hebben aan online begeleiding.

Hoe zorg je voor overzicht, structuur, vindbaarheid en navigatie?

Klik op “+” om de blokken te lezen.

1. Start met een ontwerp van de digitale leeromgeving

Bedenk of je de module wilt opdelen in lessen, in weken, in leereenheden, in studietaken of op een andere manier.
Kies bijv. uit een van onderstaande drie.

 

Let op: in het geval van de weekstructuur: zet ook het thema/onderwerp in de titel. En of het gaat om voorbereiding, de les of verwerking.

2. Zorg voor aparte kopjes op de pagina

Bijvoorbeeld deze:

  • Introductie (op inhoud en cursusstructuur)
    Leg de studenten uit hoe het onderwijs, de leeromgeving en de begeleiding georganiseerd is (tijdens de les, in een kennisclip, infographic).
  • Uitleg feedback, toetsing en beoordeling (in lijn met OER en studiegids)
  • Leeruitkomsten
  • Expliciteren verwachtingen en doelen (verplicht, aanbevolen, facultatief
  • lesinhoud (voorbereiding, tijdens, verwerking)
  • Begeleiding
  • Introductie docenten en contactgegevens
  • Studiematerialen
  • Studeeraanwijzingen + verwijzingen naar bijv. studentenbegeleiding, casa technica, decaan, etc.

3. Vaste plaatsen

Maak gebruik van vaste plekken, zodat studenten altijd op dezelfde plaats dezelfde informatie krijgen, binnen een module, blok, semester jaar, of zelfs de gehele opleiding.

4. Kijk door de ogen van de student

  1. wat hebben zij op welk moment nodig en waar?
  2. Waar komen zij binnen in de leeromgeving, welke informatie zien zij (en wil jij dat ze zien) als ze Brightspace openen?
  3. Kan de student zonder jouw instructie alles vinden? Ook als de student pas na 3 lessen inlogt? Of juist vooruit wil werken? Heeft deze dan genoeg aan alleen ‘week 1’, of is het handiger als ook de titel van de les, of het thema genoteerd staat?
  4. Hoe vaak moet de student klikken om bij de juiste materialen te komen? Kan dat ook makkelijker?
  5. Openen bijlagen en filmpjes in hetzelfde scherm, of juist een pop-up (zodat ze ook de instructie nog kunnen lezen)?
  6. Kunnen studenten vanuit jouw toelichting direct naar het materiaal klikken, of moeten zij eerst naar de hoofdpagina terug?
  7. Komt het thema/onderwerp terug in ieder bestand dat je uploadt, en in ieder kopje dat je aanmaakt?

5. Kijk eens in een andere leeromgeving

Kijk eens in de leeromgeving van een vak waar jij niet bij betrokken bent. Kun jij alles in 1x vinden? Is voor jou duidelijk welke samenhang er is?

6. Indicatie studielast en balans

Geef een indicatie van de normatieve studielast en de balans tussen synchroon en a-synchroon onderwijs.

7. Tips

  1. Nummer met lesweken en niet met kalenderweken (ook voor duurzaamheid)
  2. Maak onderscheid tussen a-synchroon en synchroon, verplicht en facultatief.
  3. Maak gebruik van interne linkjes. Wil je hetzelfde bestand op 2 verschillende plaatsen in je leeromgeving? Upload het dan op 1 plaats en verwijs er naar op de andere plaats.

8. Hergebruik

Maak een format dat je vervolgens kunt kopiëren en hergebruiken.

9. Richt het technisch in

Voor tips en trucs m.b.t. technisch inrichten van Brightspace kun je op “course inrichten” klikken.

Voorbeelden van structuur in Brightspace

Klik op “+” om de blokken te lezen.

Wat zie je terug in dit voorbeeld?

  • Overzicht / structuur
  • Flexibiliteit voor studenten, binnen structuur
  • Alle materialen, tools, werkvormen direct vindbaar
  • Niet alleen de weeknaam, maar ook het thema is direct zichtbaar
  • Verdeling a-synchroon en synchroon is direct duidelijk
  • Er is ruimte voor flexibiliteit, er zijn keuzes voor de student en er wordt volop gebruik gemaakt van activerende werkvormen.

Afbeeldingen

2. Weergave en lay-out (incl. multimediaprincipes)

Nu het leren niet meer alleen fysiek plaats vindt, is begrip van de werking – en belasting/het ontzien –  van ons cognitieve werkgeheugen nog belangrijker geworden. Want, wat doet het met studenten als zij zowel auditief als visueel informatie tot zich krijgen, en dan ook nog eens geschreven en gesproken?

Gelukkig bieden de multimediaprincipes van Richard Mayer hierbij goede ondersteuning. Niet alleen voor de online activiteiten, maar ook voor die momenten waarop je gebruik maakt van technologie in je fysieke onderwijs (en daar valt ook een PowerPoint presentatie al onder!).

PrincipeToelichting principeImplicatie
Coherence/coherentieStudenten leren het best als alleen relevante en samenhangende informatie wordt gepresenteerd.vermijd overbodige/ongerelateerde woorden, beelden en geluiden (muziek, plaatjes, letters, verschillende kleurtjes…meestal leidt het alleen maar af of leidt het tot cognitive overload )
Redundancy / overtolligheidBeeld in combinatie met audio werkt beter dan beeld met audio en geschreven tekst. Dat laatste leidt tot cognitieve overload.Audio bij beeld is beter, dan audio, beeld en tekst! Laat tekst zoveel mogelijk achterwege. Vermijd uitgeschreven tekst in je PowerPoint die je vervolgens ook nog eens voorleest; geen ondertiteling van een kennisclip in dezelfde taal als de audio (tenzij de audio slecht is of dit in het kader van toegankelijkheid gewenst is).
Signaling / signaleringRicht de aandacht van de student op wat belangrijk is.Werk in presentaties vooral met steekwoorden en vermijd hele zinnen; houd plaatjes zo simpel mogelijk en ‘to the point’; highlight of vergroot relevante beeldelementen. Werk met voice-over, zoom in.
Spatial contiguity / ruimtelijke nabijheidPlaats corresponderende woorden en afbeeldingen zo dicht mogelijk bij elkaar.Plaats verklarende tekst direct naast het betreffende beeldelement en niet in bijvoorbeeld een genummerd lijstje; zorg dat in Brightspace de tekst en het bijbehorende plaatje naast elkaar en niet onder elkaar staan (uit beeld scrollen!).
Temporal contiguity / tijdelijke nabijheidCorresponderende woorden en beelden moeten tegelijkertijd gepresenteerd worden.Gebruik in je presentatie animaties die de flow van je verhaal volgen: ze dienen pas in beeld te verschijnen op het moment dat je een concept/voorbeeld behandelt (en daarna bij voorkeur weer te verdwijnen).
SegmentingBied informatie in kleine, samenhangende, eenheden aan.Geef de student de gelegenheid om kennisclips stil te zetten (en tempo in te stellen). Behandel per cursusitem in Brighspace één onderwerp dat de student ook in één keer kan afronden, inclusief eventuele oefening; hetzelfde geldt voor de informatie en de bijbehorende taak/oefening; houd online presentaties en kennisclips bij voorkeur beperkt tot maximaal 7 minuten. Duren ze langer, knip ze dan op en voeg verwerkingsopdrachten tussen.
Pre-trainingHoe groter de voorkennis, hoe complexer de nieuw gepresenteerde en te verwerken informatie kan zijn.Ga na of de kennis aansluit bij de voorkennis van de student. Presentaties en kennisclips voor gevorderde studenten kunnen meer informatie bevatten en wellicht ook iets langer zijn dan voor studenten die nieuw in het kennisdomein zijn.
Modality / modaliteitWanneer beeld en geluid met inachtneming van de andere principes gecombineerd worden, versterkt dit het leren.Als je online synchroon lesgeeft, gebruik dan ook de mogelijkheid om online afbeeldingen met je studenten te delen; zet kennisclips vooral asynchroon in en voor onderwerpen waar het combineren van afbeeldingen en audio een toegevoegde waarde heeft. Gebruik audio/mondelinge info bij beelden, i.p.v. geschreven teksten.
MultimediaTekst en goedgekozen beeld is beter dan tekst alleen
Peronalization / personaliseringEen persoonlijke stijl van communiceren heeft een positieve invloed op het leren.Gebruik in Brightspace een informele en actieve schrijfstijl, inclusief ‘je’ en ‘jij’ als aanspreekvorm. Presenteer jezelf persoonlijk als ‘gezicht van de cursus’. Spreek in kennisclips je studenten direct aan. Gebruik vriendelijke menselijke stemmen (geen computerstem), laat vaktaal achterwegen. Maak gebruik van video en/of audioclips voor instructie, feedback of in announcements, voor een persoonlijkere communicatie dan alleen schriftelijk.
Image/beeldZorg dat alleen relevante zaken in beeld zijn.Toon alleen beelden die essentieel zijn, je hoeft als spreker niet altijd in beeld te zijn.
Aanvullend BronvermeldingenBij al het beeldmateriaal vermeld je de bron.

3. Toegankelijkheid

Studenten zien het lesmateriaal niet altijd op dezelfde manier, of hoe jij het hebt bedoeld. Studenten met een beperking missen informatie doordat ze bijvoorbeeld geen kleuren, afbeeldingen of vormgeving zien. Andere studenten hebben moeite je verhaal goed te interpreteren, bijvoorbeeld doordat hun scherminstellingen anders zijn, ze online minder vaardig zijn of doordat het lesmateriaal voor hen onoverzichtelijk is samengesteld.

Gebruik deze checklist om je lesmateriaal toegankelijk te maken en te zorgen dat jouw studenten alles eruit halen wat er in zit!

Checklist

Tips expertisecentrum Inclusief onderwijs

Door de site te blijven gebruiken, stemt u in met het gebruik van cookies. Meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op "cookies toestaan" om u de best mogelijke browse-ervaring te geven. Als u deze website blijft gebruiken zonder uw cookie-instellingen te wijzigen of als u hieronder op "Accepteren" klikt, stemt u hiermee in.

Sluiten