Binding

Wat is verbondenheid en waarom is het zo belangrijk?

Klik op “+” om de blokken te lezen.

Wat is verbondenheid?

Verbondenheid bestaat uit het gevoel erbij te horen, vertrouwen te hebben in de ander en verbonden te zijn met medestudenten, docenten, maar ook met de opleiding en de HvA in het algemeen.

Sociale connectie is meer dan de hoeveelheid vrienden en kennissen die men heeft. Sociale connectie bestaat uit een diep gevoel van verbondenheid, emotionele nabijheid en vertrouwen in  andere mensen. Het gevoel van ‘ik ben veilig’ als ik bij andere mensen ben. Het gaat om relatie en verbinding, niet alleen tussen de studenten onderling, maar ook tussen de student en de docent en de student met de leerstof.

Waarom is verbondenheid en sociale binding zo belangrijk?

Verbondenheid is (samen met competentie en autonomie) voorwaardelijk voor motivatie en daarmee hogere prestaties en studiesucces  (Deci & Ryan, 2000; Reijseger, Peeters, Taris & Schaufeli, 2017).

In een blended situatie, waarin studenten niet meer alleen op de campus zijn, maar ook in het werkveld en online onderwijs volgen, is binding van nog groter belang. Dat heeft de Covid-19 pandemie ons wel geleerd.

Gevoelens van verbondenheid zijn essentieel voor academische prestaties (Niemiec & Ryan, 2009). Diep leren en begrijpen kan alleen plaatsvinden als de hersenen zich in een ontspannen en open toestand bevinden. En dat is niet het geval als iemand het gevoel heeft er niet bij te horen of zich onveilig voelt. Het voeden van gevoelens van sociale verbondenheid en openheid in je klas is dus een van de basisfundamenten om je studenten te kunnen ondersteunen (DOI:10.1007/s12528-011-9043-x).

Het gevoel van verbondenheid van studenten is van vitaal belang voor een reeks zaken, zoals motivatie, academisch gedrag en doelgericht gedrag (Korpershoek et al., 2020; van Herpen et al., 2020). En de ervaring van onderwijs en leren gaat verder dan de cognitieve input van de leraar. Het gaat om relatie en verbinding, niet alleen tussen de studenten, maar ook tussen de student en de docent en met de leerstof. Studenten moeten zich kunnen verhouden tot de binnenkomende kennis om echt te leren. Om kritische, diepgaande discussies mogelijk te maken en studenten vragen te durven stellen, heeft men een klassikale omgeving nodig die wordt gekenmerkt door vertrouwen, nieuwsgierigheid en bereidheid om zich open te stellen en kwetsbaar te zijn (zodat ze durven zeggen: “ik begrijp dit niet”).

Hoe faciliteer je verbondenheid?

Er zijn 7 leerprincipes waar sociale binding een grote rol in spelen. Elk leerprincipe is uitgewerkt in enkele voorbeelden. In de uitklapschermen hieronder worden deze verder uitgewerkt, en ook in de download zie je nog meer concrete tips.

1

Student-docent contact

  • Een positieve en verbonden relatie die de student aanmoedigt om vragen te durven stellen die zo simpel zijn als ‘dat begrijp ik niet’.
  • De instructeur als een bondgenoot zien, ondersteunt het leren sterk (“Kinderen leren niet van mensen die ze niet mogen.”)
  • Maak vroeg in de module sociale verbindingen
  • Contact met de student
  • Er is sprake van feedback

2

Samenwerking tussen studenten

  • Interactie in kleine of grote groepen, deelnemen aan gedurfde klasdiscussies, leergroepen tijdens de les of thuis.
  • Studenten moeten elkaar als ‘mens’ zien door middel van echte en eerlijke gesprekken.
  • Al vroeg in de module worden sociale verbindingen gemaakt
  • Er is sprake van samenwerken

3

Actief leren

  • Interactie met het leermateriaal op een zinvolle en herkenbare manier om studenten de relevantie te laten zien van wat ze leren.
  • Studenten nemen deel aan zinvolle leeractiviteiten
  • Studenten nemen deel aan reflectie op het leerproces
  • De kennis moet worden geleverd op verschillende manieren van materialen en modi, zoals video’s, tekst, interviews, case-studies, wetenschappelijke bronnen, presentaties…
  • Structuur

4

Snelle feedback

  • Begeleiding en feedback waardoor studenten weten dat zij op de goede weg zijn wat betreft het behalen van leeruitkomsten van het onderwijs
  • Niet alleen bij de beoordeling, maar juist continu

5

Time on task

  • Het geven van hulp en begeleiding aan studenten voro het beheren van hun tijd in een online of blended leeromgeving
  • Structuur

6

Communiceer hoge verwachtingen

  • Wanneer docenten hoge verwachtingen communiceren aan de studenten betreft het onderwijs, zullen studenten er naar streven om aan deze verwachtingen te voldoen

7

Respecteer verschillende manieren van leren

  • Docenten gebruiken een breed scala aan instructie strategieën om de diverse studentpopulatie te bedienen

Voorbeelden in de praktijk

Klik op “+” om de blokken te lezen.

1. Voorbeelden in de praktijk – Student docent contact

Wat kan een docent doen tijdens de les?

  • De docent deelt persoonlijke verhalen en professionele ervaringen
  • De docent laat eigen karakter en persoonlijkheid zien
  • Tijdens de les wordt nadrukkelijk gevraagd om persoonlijke ervaringen van studenten
  • In de leeromgeving, online en fysieke communicatie worden studenten aangesproken met hun naam
  • Geef positieve feedback, niet alleen schriftelijk maar ook gesproken (al dan niet opgenomen)
  • Zowel de online aanwezige, als fysiek aanwezige studenten krijgen aandacht en begeleiding.
  • Docenten bieden ook 1-op-1begeleiding.
  • Stel bij teleurstellende prestaties van studenten vragen aan de student.
  • Gebruik zinnen als: Ik zou het fijn vinden dat…., laten we…
  • Laat ruimte voor gezelligheid: tussen studenten en tussen jou en je studenten.

Wat kan een docent doen in het lesontwerp?

  • Er zijn korte video’s in de digitale leeromgeving om de module en onderwerpen te introduceren, waarbij de docent te zien/horen is.
  • In de leeromgeving staan korte video’s (en in ieder geval foto’s) met een introductie van de docent
  • In de leeromgeving, online en fysieke communicatie worden studenten aangesproken met hun naam
  • Tijdens de lessen (met name bij de eerste lessen) is expliciet aandacht voor sociale binding

Wat kan een docent doen om contact te bevorderen?

  • In de leeromgeving, online en fysieke communicatie worden studenten aangesproken met hun naam
  • Iedere docent heeft contact met de student.
  • Er is een vast aanspreekpunt voor de student in het docententeam.
  • Er is een vast aanspreekpunt in de vorm van studiebegeleiding/community coach. Hiermee heeft de student frequent contact (zowel vraag- als aanbodgestuurd, fysiek en/of online), en kan de student terecht met persoonlijke en onderwijs gerelateerde vragen.
  • Studenten die niet of nauwelijks in beeld zijn, worden proactief benaderd. Zo voelen zij dat ze zichtbaar zijn voor de opleiding.
  • Er zijn wekelijkse contactmomenten tussen begeleider en student, eventueel in (digitaal) binnenlopen.
  • Ouderejaarsstudenten worden ingezet als student assistent, of voor peer to peer ondersteuning.

2. Voorbeelden in de praktijk – Samenwerking tussen studenten

Wat kan een docent doen in het lesontwerp?

  • Faciliteer teamwork
    • Tijdens de les wordt veelvuldig gebruik gemaakt van werkvormen waarbij interactie in kleine of grote groepen essentieel zijn
    • Er vinden gedurfde klasdiscussies plaats
    • Leergroepen tijdens de les of thuis worden gekoppeld aan de leerinhoud en lessen
    • Opdrachten worden niet alleen individueel maar ook als groep uitgevoerd
    • Bied samenwerk tools aan
    • Varieer met omvang (4-8) en samenstelling, zodat men al snel met iedereen heeft samengewerkt
  • Ondersteun teamwork
    • Structureer positieve onderlinge afhankelijkheid, zodat het succes van één leerling een positief effect heeft op de rest van de groep
    • Benadruk individuele verantwoordelijkheid: elke student is verantwoordelijk voor 1) zijn eigen leerproces en 2) het helpen van de andere groepsleden om te slagen.

Wat kan een docent doen tijdens de les?

  • Het stimuleren van dat studenten elkaar als ‘mens’ zien, d.m.v. echte en eerlijke gesprekken te faciliteren en stimuleren
  • Ondersteun samenwerken
    • Benadruk individuele verantwoordelijkheid: elke student is verantwoordelijk voor 1) zijn eigen leerproces en 2) het helpen van de andere groepsleden om te slagen.
    • Bied samenwerk tools aan
    • Begeleid middels feedback en feedforward het samenwerkproces
  • Stimuleer sociale interactie buiten de inhoud om, zodat studenten elkaar ook persoonlijk leren kennen
  • Indien conflicten ontstaan: zie dit als een leermoment! Het is belangrijk hier aandacht aan te besteden en ruimte en mogelijkheid te creëren dat studenten er open over kunnen praten

Faciliteer en ondersteun teamwerk. Let op: studenten moeten leren samenwerken en samenwerken in groepen. Hier zijn enkele dingen die je kunt doen om dit te ondersteunen:

  • Bied samenwerk ondersteuning, maak het maken van teamafspraken onderdeel van de les en laat studenten hierop ook reflecteren

3. Voorbeelden in de praktijk – Actief leren (interactie met de lesinhoud)

Voorbeelden in de praktijk – Actief leren (interactie met de lesinhoud)

Wat kan de docent doen tijdens de les?

  • Zie Effectieve didactiek
  • Voorkom kennisoverdracht waarbij studenten passief consumeren
  • Integreer reflectievragen en opdrachten in de lessen

Wat kan de docent doen in het lesontwerp?

  • Bied structuur
    • Voor alle werkvormen (studentbegeleiding, werkcolleges, projecten) is het essentieel dat aan studenten een duidelijke structuur wordt geboden zowel in Brightspace als in de lesopbouw, waaruit blijkt wat er wekelijks door studenten moet gebeuren. Er gaat zo geen kostbare tijd en energie verloren.
  • Activerend onderwijs
    • Zorg voor veel activerende werkvormen (link met actieve werkvormen)
    • Maak gebruik van activerend onderwijs (link)
    • De opdrachten bestaan uit verschillende manieren en modi: zoals video’s, teksten, interviews, case-studies, wetenschappelijke bronnen, presentaties, …..
  • Reflectie
    • Bouw regelmatig reflectiemomenten in, tijdens de lessen, in de opdrachten en bij de toetsing

4. Voorbeelden in de praktijk – Snelle feedback

Wat kan een docent doen tijdens de les?

  • Geef positieve feedback, niet alleen schriftelijk maar ook gesproken (al dan niet opgenomen)
  • Geef zoveel mogelijk feedback, zorg ook voor ontvangstbevestigingen (bijv. per mail)
  • Geef naast plenaire feedback ook persoonlijke feedback
  • Geef tijdig, relevante, specifieke en constructieve feedback
  • Stel veel vragen
  • Realiseer je dat geschreven feedback vaak harder aankomt dan gesproken feedback.
  • Zorg dat je feedback geeft in de vorm van bruikbare aanwijzingen en niet alleen correctief, benadruk zeker ook wat goed is gegaan.
  • Begin en eindig altijd met een positieve boodschap.
  • Bied feedforward, de voorkeur heeft hierbij om de student te verwijzen naar methodiek, voorbeeld of lesmateriaal, waar de student concrete aanwijzingen kan vinden tot verbetering
  • Probeer zinnen te gebruiken als ‘ik zou het fijn vinden’, ‘laten we’ etc., zodat je binding met de student houdt, ook als de oefening/opdracht minder interessant is. Stel bij teleurstellende prestaties vragen aan de student. Als je voor directieve feedback kiest, zorg er dan voor dat duidelijk is voor de student waarom je hiervoor kiest.
  • Houd er rekening mee dat de persoonlijke perceptie of gemoedstoestand van de student door Corona ook kan veranderen. Soms kan bevestiging van het feit dat de situatie moeilijk is de student al helpen.
  • Zorg dat de omgeving veilig en persoonlijk blijft. Probeer een student apart te spreken als je het gevoel hebt dat het niet goed gaat met een student of deze fouten maakt.
  • Gebruik video/audiovisueel materiaal om feedback te leveren op ingeleverd materiaal, ook op tussenproducten. Dit werk effectief en wordt door studenten goed bekeken/naar geluisterd.

5. Voorbeelden in de praktijk – Time on task

Wat kan de docent doen in het lesontwerp?

  • Bied structuur
    • Voor alle werkvormen (studentbegeleiding, werkcolleges, projecten) is het essentieel dat aan studenten een duidelijke structuur wordt geboden zowel in Brightspace als in de lesopbouw, waaruit blijkt wat er wekelijks door studenten moet gebeuren. Er gaat zo geen kostbare tijd en energie verloren.
  • Help studenten leren en studeren:
    • geef tijdindicaties aan
    • werk met reminders
    • verwijs naar student info, studiebegeleider, en andere hulporganen

Wat kan de docent doen tijdens de les?

  • Help studenten leren en studeren:
    • geef hulp en begeleiding aan studenten voor het beheren van tijd in een online of blended leeromgeving
    • werk met reminders en incentives

6. Voorbeelden in de praktijk – communiceer hoge verwachtingen

Wat kan de docent doen in het les ontwerp?

  • werk met zichtbare en duidelijke leeruitkomsten
  • geef de student zelf de regie voor herhaling en formatieve toetsing

Wat kan de docent doen tijdens de les?

  • houd het tempo hoog
  • spreek je vertrouwen uit
  • behandel de student als volwassen individu (en niet als schoolgaande kinderen)

7. Voorbeelden in de praktijk – Respecteer verschillende manieren van leren

Wat kan de docent doen in het lesontwerp?

  • bied keuzes aan, in de manier waarop een student leert
  • maak verschillen en differentiatie zichtbaar
  • geef studenten de ruimte om in hun eigen tempo te leren

Wat kan de docent doen tijdens de les?

  • bespreek verschillen in leerstijlen en waardeer hen allemaal
  • respecteer dat de ene student pas later begint met werken dan een ander, zorg dat je daarop inspeelt
  • als een student het anders doet dan je zelf verwacht, bevraag het wat, waarom en hoe, en oordeel niet

Concrete voorbeelden wat je kunt doen om binding te laten ontstaan

Tips, tricks en tools Binding in Blended Learning voor docenten (OO FMR)

Door de site te blijven gebruiken, stemt u in met het gebruik van cookies. Meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op "cookies toestaan" om u de best mogelijke browse-ervaring te geven. Als u deze website blijft gebruiken zonder uw cookie-instellingen te wijzigen of als u hieronder op "Accepteren" klikt, stemt u hiermee in.

Sluiten